Centra danych – podstawa gospodarki cyfrowej – nieustannie się rozbudowują, dlatego Parlament Europejski wprowadził dyrektywę UE w sprawie efektywności energetycznej (EED), która od momentu pierwszego przyjęcia w 2012 r. nakłada na obiekty o mocy przekraczającej 500 kW kluczowe wymogi dotyczące zgodności. Celem tej rewolucyjnej dyrektywy jest ograniczenie do 2030 roku zużycia energii końcowej o 11,7%, co wymaga regularnego raportowania kluczowych wskaźników energetycznych. Ponieważ przewiduje się, że zużycie energii przez centra danych przekroczy 1000 TWh jeszcze przed końcem 2026 roku, przepisy te kształtują na nowo strategie w całej branży.
Dyrektywa EED: co muszą wiedzieć operatorzy centrów danych
Kluczowe etapy i cele
Dyrektywa w sprawie efektywności energetycznej ustanawia kompleksowe ramy działań na rzecz poprawy efektywności energetycznej we wszystkich sektorach. Ta dyrektywa, wprowadzona po raz pierwszy w 2012 roku, w ubiegłych latach została znacząco zmieniona, aby sprostać coraz bardziej ambitnym celom klimatycznym:
| Rok | Etap | Cel/wymóg |
|---|---|---|
| 2012 | Wstępne przyjęcie | Pierwsze ramy prawne dotyczące efektywności energetycznej budynków >1000 m² |
| 2018 | Pierwsza większa zmiana | Zwiększenie obowiązków w zakresie oszczędzania energii |
| 2023 | Kompleksowa aktualizacja | Skupienie się na centrach danych i nałożenie na nie obowiązku raportowania |
| 2024–2025 | Zwiększenie wymaganych oszczędności rocznych | Redukcja zużycia energii o min. 1,3% |
| 2030 | Wiążący cel dla całej UE | Zmniejszenie zużycia energii końcowej o 11,7% |
Jak artykuł 7 zwiększa roczne oszczędności w centrach danych
Artykuł 7 nakłada na państwa członkowskie UE wiążące zobowiązania w zakresie rocznych oszczędności energii, wymagając od nich osiągania nowych oszczędności każdego roku w okresie od 2021 do 2030. W przypadku centrów danych oznacza to obowiązkowe cele w zakresie redukcji zużycia energii i konieczność wdrożenia środków zapewniających efektywność energetyczną we wszystkich obszarach funkcjonowania.
W jaki sposób centra danych mogą zachować zgodność?
Artykuł 12: system zgłaszania i europejska baza danych
Wymagania dla wszystkich centrów danych o mocy powyżej 500 kW (artykuł 12) obejmują zarówno pomiary, jak i monitorowanie. Operatorzy centrów danych mają obowiązek przesłać pierwsze kluczowe wskaźniki wydajności do europejskiej bazy danych do 15 września 2024 roku, kolejne – do 15 maja 2025 roku, a następnie co roku. Obowiązkowo należy zgłaszać:
- Zużycie energii i wykorzystanie mocy
- Wartości zadane temperatury
- Wykorzystanie ciepła odpadowego
- Zużycie wody
- Wykorzystanie energii ze źródeł odnawialnych
W ramach TechThursday w maju 2025 r. firma Socomec zorganizowała webinarium poświęcone kluczowym wymogom regulacyjnym dla centrów danych. Eksperci Socomec, Alastair Uren i Andrew Rea, szczegółowo omówili na nim najlepsze praktyki w zakresie szczegółowego raportowania i przedstawili najważniejsze informacje dotyczące optymalizacji wydajności centrów danych. Webinarium można obejrzeć tutaj: Unijna dyrektywa w sprawie efektywności energetycznej krok po kroku: wyjaśnienie obowiązków sprawozdawczych dla centrów danych
PUE i system pomiaru parametrów zasilania
Który wskaźnik mierzy efektywność energetyczną centrum danych?
Głównym wskaźnikiem pozwalającym zmierzyć efektywność energetyczną centrum danych jest wskaźnik efektywności zużycia energii (PUE). Zdefiniowany w normie EN 50600-4-2 wskaźnik PUE odzwierciedla stosunek całkowitej energii zużywanej przez obiekt do energii potrzebnej do obsługi sprzętu IT. Ten kluczowy wskaźnik pomaga operatorom ocenić wydajność centrów danych i zidentyfikować możliwości poprawy.
Praktyczne porady dotyczące instalacji mierników
Do szybkiego uzyskania zgodności z nowym wydaniem dyrektywy EED niezbędne jest wdrożenie w centrum danych kompleksowego systemu pomiarowego. Nasz wieloobwodowy system pomiarów i monitorowania parametrów sieci Diris Digiware obejmujący przetworniki prądowe z rdzeniem zamkniętym, dzielonym lub elastycznym idealnie nadaje się do modernizacji istniejących instalacji i może zostać zintegrowany z całą siecią dystrybucyjną – od modułów zasilania, poprzez urządzenia PDU, po przewody szynowe i odpływy. System zapewnia dokładność pomiarów (klasa 0,5) na każdym poziomie, co ma kluczowe znaczenie dla obliczania wskaźnika PUE i wskaźników przepływu danych w systemach zarządzania energią.
Europejski kodeks postępowania w sprawie efektywności energetycznej centrów danych: najlepsze praktyki dla obiektów o mocy > 1 MW
Modułowe zasilacze UPS dla średnich przedsiębiorstw
Jak wyjaśnia Ian Tanti:
„Sekcja 6 kodeksu postępowania UE z 2024 roku – wytyczne dotyczące najlepszych praktyk – wzywa do stosowania modułowych i skalowalnych systemów UPS, inteligentnych trybów konwersji i zapewnienia wydajnej pracy w warunkach częściowego obciążenia oraz trybu oszczędzania energii”.
EED wymaga, aby systemy UPS o „elitarnej” sprawności cechowały się:
- 93,5% wydajnością w trybie VFI
- 98% wydajnością w trybie VFD
- Klasą 1 zgodnie z normą IEC 60240-3
Zasilacze UPS Modulys i Delphys firmy Socomec, wyposażone we wtykowe moduły mocy umożliwiające bezproblemowe zwiększenie pojemności, zapewniają elitarną sprawność zgodną z europejskim kodeksem postępowania.
Dowiedz się więcej o modułowych zasilaczach UPS
Odpowiedni dobór wielkości pozwala wyeliminować luki w wydajności operacyjnej
„Prawidłowo dobrana wielkość pozwala ograniczyć nakłady inwestycyjne i zoptymalizować efektywność energetyczną, a także zminimalizować straty energii” – zauważa Ian. Takie podejście umożliwia rozbudowę systemu do właściwej wielkości dokładnie wtedy, gdy jest to potrzebne, a nie z wyprzedzeniem. Zasilacz Modulys XM został zaprojektowany tak, aby jego żywotność przekroczyła żywotność urządzeń, które zasila, co eliminuje potrzebę kosztownej wymiany, a jednocześnie wspiera realizację celów EUDCA w zakresie zrównoważonego rozwoju. Modułowa konstrukcja pozwala zminimalizować ilość mocy marnotrawionej w wyniku rozbieżności między przewidywanymi a rzeczywistymi przyszłymi obciążeniami, a dodatkowo pomaga znacznie zmniejszyć MTTR, mimo że to właśnie ta konfiguracja zapewnia bardziej atrakcyjny MTBF.
Skalowalne systemy zarządzania energią
„Podstawą zgodności z przepisami jest wdrożenie stałych systemów pomiaru i monitorowania, a nie przeprowadzanie okresowych pomiarów przy użyciu przenośnych przyrządów” – wyjaśnia Ian Tanti. „Współczesne systemy zarządzania energią ewoluują wraz z systemami rozdziału energii, dzięki czemu można je łatwo skalować bez zakłócania pracy instalacji”.
„Niezwykle ważna jest też uniwersalność. Możliwości pomiaru w dowolnym punkcie – na wejściach, poszczególnych wyjściach, obwodach AC i DC – muszą być bardzo szerokie. A przede wszystkim pomiary muszą być dokładne, a tym samym wiarygodne i powtarzalne, nawet przy naprawdę niskich poziomach obciążenia”.
Najczęściej zadawane pytania: dyrektywa EED w wersji PDF, raportowanie i inne kwestie
Skąd można pobrać dyrektywę EED w wersji PDF?
Oficjalny tekst dyrektywy EED w wersji PDF można pobrać z witryny Urzędu Publikacji UE. Przekształcona dyrektywa (UE) 2023/1791 została opublikowana w Dzienniku Urzędowym UE we wrześniu 2023.
Do kiedy należy złożyć pierwsze sprawozdanie?
Obowiązek złożenia pierwszego sprawozdania przez centra danych o zapotrzebowaniu infrastruktury IT na moc wynoszącym co najmniej 500 kW został przesunięty na 15 września 2024 r. Kolejne sprawozdanie należy złożyć do 15 maja 2025 roku, a następnie co roku.
Czy dyrektywą objęte są również serwerownie o mocy do 500 kW?
Nie, wymóg sprawozdawczy nałożony przez dyrektywę EED dotyczy wyłącznie serwerowni o zapotrzebowaniu infrastruktury IT na moc wynoszącym co najmniej 500 kW. Obecnie mniejsze obiekty są zwolnione z obowiązku składania sprawozdań.
Jak dyrektywa EED wpływa na ślad węglowy centrów danych?
Dyrektywa EED ma na celu zmniejszenie śladu węglowego centrów danych poprzez promowanie zwiększenia udziału odnawialnych źródeł energii oraz nałożenie na operatorów centrów danych obowiązku poprawy efektywności energetycznej i zmniejszenia zużycia energii o 11,7% do roku 2030.
Jaką rolę odgrywają w tym systemy zarządzania energią?
System zarządzania energią to kluczowe, niezbędne do zapewnienia zgodności z dyrektywą EED narzędzie do monitorowania i optymalizacji zużycia. Dostarcza dokładne dane wymagane w sprawozdaniach i pomaga zidentyfikować możliwości poprawy efektywności energetycznej.
Jakie są unijne cele w zakresie efektywności energetycznej na rok 2030?
Do roku 2030 państwa członkowskie muszą zmniejszyć zużycie energii końcowej o 11,7% w stosunku do prognozowanej wartości zużycia, zaś nadrzędnym celem jest zmniejszenie zużycia energii pierwotnej o 39%. Cele te są prawnie wiążące i dotyczą wszystkich sektorów, nie tylko centrów danych. Dla operatorów oznacza to konieczność wdrożenia systemów ciągłego monitorowania, przyjęcia najlepszych praktyk w zakresie efektywności energetycznej oraz dokumentowania oszczędności energii w celu wykazania zgodności z dyrektywą.
Co stanowi artykuł 12 dyrektywy EED?
Artykuł 12 unijnej dyrektywy EED określa zasady usuwania barier ograniczających efektywność energetyczną w obszarze dostaw energii i jej końcowego zużycia. Nakłada też na państwa członkowskie obowiązek promowania efektywnego ogrzewania i chłodzenia, ulepszania systemów przetwarzania, przesyłu i dystrybucji energii oraz umożliwiania reagowania na zapotrzebowanie poprzez wdrożenie inteligentnych systemów zarządzania energią.
„Operatorzy muszą szybko zrozumieć, co oznaczają dla nich nowe przepisy, i zapewnić zgodność z tymi przepisami. Interpretacja nowych zapisów EED i ich wpływu na centra danych wymaga pewnej analizy, która pozwoli zapewnić, że obiekty nie tylko będą optymalizować swoją wydajność pod kątem zrównoważonego rozwoju, efektywności kosztowej i zarządzania środowiskiem, ale też będą działać zgodnie z nowymi przepisami”.